سفارش تبلیغ
صبا ویژن
 
 
تکنیکهای دوست یابی، دوست خوب، دوست یابی
 
 
هرکه بر اساس دین، دوستی نکند و بر اساس دین، دشمنی نکند، دین ندارد . [امام صادق علیه السلام] 
»» دوست یابی

دوست یابی
 
اگر اندکی دقت کنید،متوجه خواهید شد که شما آگاهانه یا نا خودآگاه به دنبال دوست یابی هستید. اما آیا تاکنون فکر کرده اید که دوستی چیست و دوست حقیقی کدام است؟
از آنجا که انسان موجودی اجتماعی است،صرف نظر از اینکه در چه جامعه ای زندگی می کند طبعاً به دنبال یافتن یاران و دوستان و همراهانی برای خود می باشد. البته چون این گزینش در میان اقوام و ملل مختلف،شکلهای متنوعی پیدا می کند و با انگیزه های گوناگون و یا بر اساس احساسات متفاوت عقلانی،عاطفی و غیر از آن به وجود می آید؛تعاریف مختلفی نیز از این واژه ارایه شده است. گروهی دوستی را صرفاً به معنای همان (معاشرت) دانسته اند. گروهی دیگر بر این باورند که دوستی عبارت است از پیدا شدن یک نوع ارتباط خاص که در مقاطع مختلف و یا در زمانی خاص،میان افراد پیدا می شود. برخی دیگر معتقدند که دوستی،یک نوع قرارداد اخلاقی است که با انگیزه های خاصّ دنیوی و اخروی بین افراد به وجود می آید. به هر حال قبل از آنکه بدانیم دوست خوب کیست و دوست بد کدام است؛باید دید ما چه تعریفی از (دوستی) داریم زیرا دوستی هم می تواند صحیح و هم نا صحیح باشد.

دوستی یعنی چه؟

در تفسیر المیزان در توسیف کلمه ی (أخِلاء)،دوستی چنین تعریف شده است: کلمه ی أخِلاء جمع خلیل به معنای دوست است. و اگر دوست را خلیل گفته اند بدان جهت است که آدمی،خُلّت یعنی حاجت خود را به او می گوید. و ظاهراً مراد از اخلاء،مطلقِ کسانی است که با یکدیگر محبت می کنند. چه متقین و اهل آخرت که دوستی شان با یکدیگر به خاطر خداست (نه به خاطر منافع مادی) و چه اهل دنیا که دوستی هایشان به منظور منافع مادی است. (1)
در کتاب المحجه البیضاء،دوستی چنین تعریف شده است:
(دوستی یعنی همنشینی،معاشرت و گفتگوی انسان با افرادی که به آنها علاقه و محبت دارد،زیرا با غیر دوست معمولاً کسی قصد معاشرت ندارد. این دوستی و ارادت و محبت یا لِذاته است (2) و یا مجازی و واسطه ای است که انسان به وسیله ی آن به دوست حقیقی برسد). (3)
بنابراین دوستی ها ممکن است بر اساس منافع مادی و خواهش های نفسانی و اغراض و احساسات باشد و یا بر اساس یک انگیزه ی صحیح. با استفاده از آنچه گذشت،دوستی صحیح بر اساس معیارهای دینی را اینچنین تعریف می کنیم:
محبت،علاقه،ارتباط روحی،حسن معاشرت و گفتگو میان دو فرد و یا بین افراد جامعه با ملاک صحیح و انگیزه ای الهی به طوری که دوستان بر اساس آن بتوانند نیازهای فردی و اجتماعی و احتیاجات دنیوی و اخروی خود را تأمین کنند.

دوستی حقیقی

این نوع از دوستی مخصوص اولیاء و مؤمنان واقعی است که تمام ارادت و انس و محبت خود را نسبت به خداوند تبارک و تعالی و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) صرف نموده اند. آری اینان نخبگان عالم و کسانی هستند که از غیر دوست رسته و به دوست پیوسته اند و آنچنان لذت این دوستی را چشیده اند که حاضر نیستند دنیا و آنچه در آن است را با لحظه ای انس و محبت و مناجات با خدای تعالی و ارادت به ساحت معصومین (علیهم السلام) عوض کنند. زیرا آنان خود مصداق واقعی.
(والَّذِینَ آمَنُوا أشَّدُّ حُبّاً لِلّه). (4)
آنان که ایمان دارند بیشترین محبت و عشقشان به خداست.

فرازی از مناجات

معلّمان بزرگ محبت و پرچمداران راستین عبودیت،ائمه ی هدی صلوات الله علیهم اجمعین هستند. در اینجا فرازی کوتاه از مناجات سید العارفین علی بن الحسین حضرت امام سجاد (علیه السلام) را می آوریم که این جملات خود گویای آن است که دوستان حقیقی کیان اند.
لِقاؤکَ قُرَّهُ عَیْنی وَ وَصلُکَ مُنی نَفْسی وَ إلَیکَ شَوْقِی و فی مَحَبَتِکَ وَ لَهی و إلی هَواکَ صَابَتی وَ رِضَاکَ بُغْیَتِی وَ رُؤیَتُکَ حاجَتی وَ جِوارُکَ طَلِبَتِی وَ قُرْبُکَ غایَهُ سُؤالی وَ فی مُناجاتِکَ رَوْحی وَ راحتی وَ عِنْدَکَ دَواءُ عِلَّتِی وَ شِفَاءُ غُلَّتِی وَ بَرْدُ لَوْعَتی وَ لا تَقطَعنی عَنْکَ وَ لا تُباعدنی مِنْکَ یا نَعیمی وَ جَنَّتی وَ یا دُنیایَ وَ آخِرَتی. (5)
نور چشمان من! لقاء تو،و آرزویم رسیدن به تو،و تمام اشتیاقم به تو،شیدایی من در محبت تو،و دوای دردهایم و شفای عطش تشنگی ام و خنکی دل سوخته ام همه نزد توست. پس مرا از خود جدا مکن و به هجرانم مبتلا مساز. ای نعمت و بهشت من و ای دنیا و آخرت من. کیست که طعم حلاوت محبت تو را چشید و جز آن را طلب کرد و کیست که به قرب تو مأنوس گردید،آنگاه از تو روی گرداند.


ای به دیدار تو روشن دیده ام
وصل تو نور دل غمدیده ام
ای به سویت اشتیاق جانی ام
عشق تو سرمایه ی حیوانی ام
گرچه از عشق تو می سوزد دلم
نیست جز مهر تو در آب و گِلم
من ندارم حاجتی جز روی تو
من نجویم مقصدی جز کوی تو
از تو غیر از تو ندارم حاجتی
جز به ذکر تو نبینم راحتی
تشنه ام سیرابی ام در دست تست
تابش و بینایی ام پابست تست
ای خدا نومید از آن نورم مکن
از درِ خود دور و مهجورم مکن
ای تو هم دنیا و هم عُقبای من
هم بهشت و هم بهشت آرای من (6)

دوستی مجازی

بر پایه ی آنچه تا بدین جا در تعریف دوستی گفتیم روشن می شود که هر علاقه و محبتی که انسان به غیر از خداوند تبارک و تعالی و ائمه ی معصومین (علیهم السلام) دارد،دوستی مجازی است. حال اگر این دوستی برخاسته از خواهش های نفسانی و شر و فساد باشد رهزن آدمی است و انسان را به منجلاب فساد می کشد و اصولاً چنین دوست هایی ناپایدار خواهد بود.
اما اگر این دوستی،دارای معیار صحیح بوده و از انگیزه ی الهی و فطرت انسانی نشأت گرفته باشد؛ضمن آنکه پایدار می ماند،سرانجام انسان را به سعادت رهنمون خواهد شد.
بی شک یک مسلمان که با نگاه دینی،روش زندگی خود را ترسیم می کند و تمام مراحل و ابعاد آن را حرکت به سوی کمال می داند؛در انتخاب دوست- که سهم عظیمی در سعادت و شقاوت دارد و نقش مهمی در زندگی ایفا می کند- دقت کامل را به عمل می آورد و دوستانی را جهت معاشرت و زندگی می گزیند که در این مسیر یار و مددکار او باشند. در این صورت است که این نوع دوستی و محبت مجازی،به بستر و واسطه ای برای رسیدن به آن حقیقت مطلق تبدیل می شود.

بهترین دوستان

نخستین نکته ای که در اینجا باید بر آن تأکید شود این است که دوستی و محبت دارای مراتب و درجاتی است. نباید تصور کرد که دوستی بین افراد،یکسان است. حقیقت این است که دوستان مراتب مختلفی دارند؛بعضی به عنوان دوست کامل شناخته می شوند زیرا از همه ی ویژگیها و شرایط یک دوست کامل برخوردارند و بعضی شرایط کمتری را در خود جمع کرده اند.
با مطالعه ی احادیث و روایات هم به این مطلب پی می بریم که دوستان به چند نوع تقسیم شده اند:
الصَّداقَهُ مَحدُودَهُ فَمَنْ لَمْ تَکُنْ فیهِ تِلکَ الحُدُودِ فَلا تَنْسِبْهُ اِلی کَمالِ الصَّداقَهِ وَ مَنْ لَمْ یَکُنْ فیهِ شَی ءٌ مِنْ تِلکَ الحُدُودِ فَلا تُنْسِبْهُ إلی شَی ءٍ مِنَ الصَّداقَهِ أوَّلُهَا أن یَکُونَ سَریرَتُهُ وَ علانیَتُهُ لَکَ واحِدَهً وَ الثَّانِیَهُ أنْ یَری زَیْنَکَ زَیْنَهُ وَ شَیْنَکَ شَینَهُ وَ الثَّالِثَهُ أنْ لا یُغُرَّهُ عَنْکَ مالٌ وَ لا وِلایَهُ والرّابِعَهُ أنْ لا یَمْنَعَکَ شَیئاً مِمّا تَصِلُ إلَیْهِ مَقْدِرَتُهُ وَ الْخامِسَهُ أنْ لا یُسْلِمَکَ عِنْدَ النَّکَبات. (7)
امام صادق (علیه السلام) فرموده است:
دوستی و رفاقت حدودی دارد.کسی که واجد تمام آن حدود نیست،دوست کامل نیست و آن کس که دارای هیچ یک از آن حدود نباشد اساساً دوست نیست.
اوّل آنکه: ظاهر و باطن رفیقت نسبت به تو یکسان باشد.
دوّم آنکه: زیبایی و آبروی تو را جمال خود ببیند و نازیبایی تو را نازیبایی خود بداند.
سوّم آنکه: دست یافتن به مال و یا رسیدن به مقام،روش دوستانه ی او را نسبت به تو تغییر ندهد.
چهارم آنکه: در زمینه ی رفاقت از آنچه و هر چه در اختیار دارد نسبت به تو مضایقه نکند.
پنجم: تو را در مواقع آرام و مصایب ترک نگوید.
شما تا چه اندازه مایل هستید که این چنین دوستانی داشته باشید؟ آیا آرزوی همیشگی شما نیست که با این گونه افراد رفاقت کنید؟
با اطمینان می توان گفت که اینها دوستان برتر هستند و اگر دوستانی با این خصوصیات پیدا کردید،بدانید که کیمیایی یافته اید که نباید آن را به آسانی از دست داد زیرا ارتکاب چنین خطایی از خرد به دور است و همان گونه که امام صادق (علیه السلام) می فرماید: دوستی برادران مؤمن،جزیی از دین می باشد و شخص عاقل مراقب دین خود است. (8)
آن حضرت در حدیث دیگری فرمود:رفقای صمیمی سه دسته اند:
1. کسی که مانند غذا از لوازم ضروری زندگی به حساب می آید و آدمی در همه ی حالات به وی نیازمند است ؛ که او رفیق عادل است.
2. کسی که وجود او برای انسان به منزله ی یک بیماری رنج آور است؛و آن رفیق احمق است.
3. رفیقی که وجودش نافع و به منزله ی داروی شفابخش و ضدّ بیماری است؛که او رفیق روشنفکر بسیار عاقل است. (9)
تفاوت بین دوستان و مراتب دوستی احتیاج به دلیل و برهان ندارد. لابد شما در زندگی دوستانی داشته اید که دوستی با آنان عذاب آور است و به این ترتیب همیشه سعی می کنید خود را از او دور نگه دارید. در مقابل بعضی هستند که انسان حاضر است با صرف ساعتها وقت و طیّ مسافت های طولانی و یا با تحمل رنج و مشقّت،او را پیدا می کند و ساعتی با او همنشین باشد. این مطالب همان چیزی است که ما از آن به عنوان مراتب دوستی یاد کردیم.

معیار دوستی

همان طور که در تعریف دوستی اشاره شد،دوستی باید بر اساس معیار و ملاک صحیح استوار باشد. زیرا معمولاً ملاک افراد جهت گزینش دوستان،متفاوت است. چه بسا افرادی که با مقاصد نفسانی برای رسیدن به خواسته های دنیوی و یا بر اساس مقاصد شرورانه و مفسدت آمیز یا انگیزه های عاطفی غیر معقول- تعصّبها- و خلاصه دوستی های بی بنیاد و تصادفی اقدام به انتخاب دوست کنند. اما مسلمانی که با چراغ راهنمایی عقل و با تدبیر و اندیشه،کلیه ی نیازهای مادی و معنوی و از آن جمله دوست یابی خود را تأمین می کند قطعاً دوستان خود را با ملاک صحیح و انگیزه ی الهی و برای خدا بر می گزیند. او می داند که تنها دوستی های ناپایدار این نوع دوستی یعنی دوستی اهل ایمان است که در دنیا و آخرت باقی خواهد ماند. چنان که قرآن کریم می فرماید:
(الا خلاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعضٍ عَدُوٌّ إلا المُتَّقِین). (10)
در قیامت همه ی دوستان به استثنای متقین،دشمن یکدیگرند.
اصولاً لازمه ی دوستی متقابل این است که یک طرف،طرف دیگر را در کارها و وظایفش کمک کند. اگر این کمک در غیر رضای خدا باشد،در حقیقت به بدبختی و شقاوت و عذاب دایمی آن طرف کمک کرده است. از همین رو قرآن نیز در حکایت گفتار ستمگران در قیامت فرموده که:
(یا وَیْلَتی لَیْتَنیی لَمْ أتَّخِذْ فُلاناً خَلیلاً). (11)
ای کاش فلانی را دوست خود نگرفته بودم.
بر خلاف دوستی های متقین که دوستی مایه ی پیشرفت آنان در راه خداست و در روز قیامت هم به سود ایشان خواهد بود.
در حدیثی از امام صادق (علیه السلام) این گونه می خوانیم:
(مَنْ أحَبَّ للهِ وَ أبْغَضَ للهِ وَ أعْطی للهِ عَزَّوَجلَّ فَهُوَ مِمَّنْ کَمُلْ ایمانُهُ). (12)
کسی که برای خدا دوست بدارد و برای خدا دشمن بدارد و برای خدا ببخشد،از کسانی است که ایمانش کامل شده.
آن حضرت در حدیث دیگری می فرماید: از محکم ترین دستگیره های ایمان این است که برای خدا دوست بداری و برای خدا ببخشی و برای خدا منع کنی.

نقش دوست در زندگی

بدون شک عوامل مختلفی در ساختن شخصیت انسان مؤثر هستند که از مهم ترین آنها مسأله ی همنشینی و دوستی و معاشرت است. این عامل از چنان اهمیتی برخوردار است که اسلام فرموده:
(المَرءُ عَلی دینِ خَلیلَهِ فَلْیَنْظُرْ أحَدُکُمْ مَنْ یُخالِل). (13)
آدمی بر دین و روش همنشین خود است پس باید ببیند که با چه کسی دوست می شود.
روشن است که انسان خواه نا خواه از دیگران تأثیر می پذیرد و بخش مهمی از افکار و صفات اخلاقی خود را از طریق دوستانش کسب می کند. این مطلب هم از نظر عقل و هم از طریق تجربه به اثبات رسیده است. ما به وسیله ی مشاهدات حسّی خود و نیز با بازنگری به تاریخ،در می یابیم که چه بسیار افرادی که از راه دوست به سعادت ابدی و یا شقاوت ابدی رسیده اند. نقش دوست در زندگی به قدری زیاد و برجسته است که حضرت علی (علیه السلام) می فرماید:
(مَنْ اِشْتَبَهَ عَلَیْکُمْ أمرُهُ وَ لَمْ تَعْرِفُوا دِینَهُ فَانْظُرُوا إلی خُلطائِهِ فَإنْ کانُوا أهْلَ دینِ اللهِ فَهُوَ عَلی دینِ اللهِ وَ إنْ کانُوا عَلی غَیْرِ دینِ اللهِ فَلا حَظَّ لَهُ مِنْ دینِ الله. (14)
هرگاه وضع کسی برای شما نامعلوم بود و دین او را نشناختید،به دوستانش نظر کنید. پس اگر آنها اهل دین و آیین خدا باشند او نیز پیرو آیین خداست و اگر بر آیین خدا نباشند او نیز بهره ای از آیین حق ندارد.
تو اول بگو با کیان زیستی
پس آنگه بگویم که تو کیستی
ابن مسکویه دانشمند مشهور اسلامی و استاد بو علی سینا گوید:
(تمام سعادت انسان نزد دیگران و دوستان یافت می شود. سعادتمند کسی است که دوستان واقعی برای خود به دست آورد و در دوستی با آنان از هیچ فداکاری و از خود گذشتگی دریغ ننمایند تا هم او از آنان فضایل اخلاقی کسب کند و هم آنان از وی بهره ی اخلاقی برگیرند). (15)
یک روانشناس معروف می گوید: (این جمله را در ذهن خود،خود به خود تلقین کنید: نیک بختی من،شادی من،عوائد من،بستگی به هیچ چیز ندارد مگر به مهارتی که در شیوه ی معاشرت با ماردمان به کار می برم).
آری انسان در سایه ی دوستان فداکار و صمیمی است که می تواند پلکان ترقی و تعالی را یکی پس از دیگری طی نماید و این دوست است که گاه تا اوج افتخار و عظمت بشر را رهنمون می شود و منشأ خیرات و برکات اجتماعی می گردد. هم چنین در سایه ی هم زیستی و همدلی است که استعدادها شکوفا شده و بشر می تواند اختراعات و اکتشافات و آثار ماندگار از خود بر جای بگذارد که جامعه از آنها سود ببرد.
از سوی دیگر دوستان ناشایست و شرور هستند که بشر را به منجلاب فساد انداخته و او را تا سر حدّ فنا و نیستی پیش می برند. سقراط گوید: هر یک از مردم آرزویی دارد،یکی مال می خواهد،یکی جمال و دیگری افتخار،ولی به عقیده ی من یک دوست خوب از همه مهم تر است.
رسول گرامی اسلام،نقش دوست و اهمیت دوستی را چنین یادآور شده است:
(اَلْمُؤمِنُ ألِفُ مألُوفٌ وَ لا خَیْرَ فی مَنْ لا یَألَفُ وَ لا یُؤلَفْ). (16)
مؤمن چنان است که با دیگران انس و الفت گرفته ودیگران با او انس دارند و کسی که نه الفت پذیر است و نه الفت می گیرد در او خیری نیست.

ضرورت انتخاب دوست

یکی از ویژگیهای طبیعت انسان،اجتماعی بودن اوست. بدین لحاظ آدمی هر چند به جهتِ برآوردن حوایج شخصی و انجام امور روزمرّه بی نیاز از دیگران باشد و شخصاً از همه ی امکانات لازم برای رفاه و آسایش در سطح عالی برخوردار باشد،باز هم همواره علاقه مند است که در کنار خانواده،مردم و جامعه زندگی کند. این ویژگی اختصاص به فرد یا گروه خاصی از انسانها ندارد بلکه ویژگی عام و مشترک تمامی افراد بشر به عنوان یک خصلت طبیعی و روحی است.
بعضی از روانشناسان معتقدند در صورتی که این نیاز درونی تأمین نشود و فرد برای یک مدت طولانی از مردم،جامعه و خانواده دور نگه داشته شود نهایتاً آثاری از جنون در او پیدا خواهد شد. روشن است که این نیازمندیِ طبیعت بشر به اجتماعی بودن،توأم با حکمتها و مصلحت هایی است و در سایه ی اجتماع و اجتماعی بودن است که بشر توانسته در قرون و اعصار مختلف دست به کارهای اساسی و بنیادی بزند و به پیشرفتهای بزرگ در عرصه های مختلف دست یابد. فرهنگ و تمدن و پیشرفت مادّی و بشر مرهون تلاش جمعی او در کنار همنوعان خویش است. اختراعات،اکتشافات و صنایع فقط برخی از جلوه های بارز این کوشش دسته جمعی است. وانگهی حیات بشر و رفع نیازمندی های شخص و خانوادگی نیز منوط به زندگی اجتماعی است. به عنوان مثال کافی است بیندیشیم که در تهیه ی یک نان چه اسباب و وسایلی دست به دست هم می دهد تا در اختیار ما قرار گیرد. چنین است که هیچ گاه بدون کمک دیگران ادامه ی حیات ممکن نیست.

اسلام و زندگی اجتماعی

دین مقدس اسلام برای زندگی اجتماعی بشر اهمیّت خاصّی قایل شده است. اصولاً ما در اسلام چیزی به نام عزلت و گوشه نشینی نداریم (گرچه در حاشیه برای افرادی خاص آن هم در شرایط ویژه و به صورت مقطعی وجود دارد).
اسلام به عنوان یک برنامه ی عمومی با گوشه گیری و کنار گرفتن از جامعه مخالف است. لذا امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) می فرماید:
إیَّاکَ وَ الفُرقَهَ فَإنَّ الشّاذَّ‌مِنَ النّاسِ الشِّیطان. (17)
مبادا از مردم دوری گزینید که گرفتار بلاهای شیطان می شوید.
در دین اسلام علاوه بر تأکید بر اجتماعی بودن و گریز از گوشه گیری و تنهایی،مسؤولیتهای سنگین اجتماعی بر دوش مسلمانان گذاشته شده و دستورات اکید اجتماعی متوجه آنان گشته است تا آنجا که گفته شده:
مَنْ أصْبَحَ وَ لَمْ یَهْتَمَّ‌بِأمُورِ الْمُسلِمینَ فَلَیْسَ بِمُسلِم. (18)
مسلمان نیست کسی که صبح از خواب برخیزد و نسبت به امور مسلمانان بی اعتنا باشد.
نیاز هر فرد به دیگران فقط در نیازهای مادی خلاصه نمی شود بلکه انسانها فطرتاً به گونه ای خلق شده اند که روح آنها به یکدیگر متمایل و علاقه مند است. بشر خود را نیازمند به داشتن نوعی ارتباط با دیگران می بیند به طوری که بدون برقراری این ارتباط قادر به ادامه ی حیات به شکل مطلوب نیست. حکایت جابر بن جُعفی گویای این مطلب است. جابر یکی از ارادتمندان اهل بیت (علیهم السلام) می باشد. وی نزد امام باقر (علیه السلام) شرفیاب شد و سؤال کرد: یابن رسول الله گاه بی آنکه سبب را بدانم و یا مصیبتی برایم پیش آید دچار غم و اندوه می گردم و چنان متأثر می شوم که زن و فرزند و دوستانم آثار آن را در چهره ام مشاهده می کنند؛علت چیست؟
امام باقر (علیه السلام) فرمود:
ای جابر،خداوند تبارک و تعالی همه ی برادران ایمانی را از یک روح و از یک ریشه آفریده است. آنان را نسبت به هم برادر گردانید و از جهت روحی و معنوی چنان ارتباطی نیرومند در میانشان ایجاد نمود که هرگاه یکی از آنان در شهری غمگین شود،برادران دیگرش در اثر ناراحتی او- در همان جا که باشند- دچار غم و اندوه می شوند. (19)
این روایت حکایت از آن دارد که مؤمنان و مسلمانان آن قدر به هم نزدیک اند که حتی حالات روحی و روانی دوستان خود را درک می کنند.
بنی آدم اعضای یکدیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بی غمی
نشاید که نامت نهند آدمی (20)

اثر پذیری نفس

در صفحات گذشته مطالبی چند پیرامون نقش دوستی به میان آوردیم از جمله گفتیم آنکه بسیاری از موفقیت ها و عدم موفقیت ها در جوامع،معلول وجود دوستان شایسته و یا ناشایستی است که فرد برای خود انتخاب می کند. حال ببینیم چرا چنین است؟ پاسخ این سؤال،در یک کلام این است که: نفس اثرپذیر است. از این رو اعمال و حرکات و افعال دوستان اثر مستقیم در روحیّات و خلق و خوی اشخاص دارد به گونه ای که سهم زیادی از شخصیت انسان به واسطه ی معاشران و دوستان او شکل می گیرد. حتی بعضی از بزرگان اخلاق و اهل معرفت بر این باورند که نفس آدمی به حدّی اثرپذیر است که می تواند در یک برخورد کوتاه و با یک احوال پرسی و حتی از طریق یک نگاه از دیگران خود بگیرد.
در وصیت نامه ی دانشمند فرزانه مرحوم آیت الله شعرانی آمده است:
(شایسته است برتو که از معاشرتهای خالی از تعلیم با مردم بکاهی بویژه با ثروتمندان و دنیاخواهان. باید آنچه را که آخرت را از یاد تو می برد و میل و رغبت به دنیا را در تو ایجاد می کند رها کنی و با صالحان و پارسایان و اهل عبادت همراه گردی زیرا این عمل به طور کلی در تهذیب نفس مؤثر است). (21)
یارا! بهشت،صحبت یاران همدم است
دیدار یار نا متناسب،جهنّم است
آیا جز این است که آنان که طالب سعادت ابدی در دنیا و آخرت اند باید هوشمندانه جویای افرادی باشند که میزان صفات کمالی انسان هستند؟
اینک بنگریم که امام خمینی (رحمت الله علیه) در رابطه با تأثیر دیگران در نفس آدمی چه می گوید: (نکته ی مهمّ نهی از مجالست با اهل معصیت یا نهی از نشستن در مجلسی که معصیت خدا در او می شود یا نهی از موادّه (22) و مخالطه و آمیزش با دشمنان خدا،تأثیر اخلاق و حالات و اعمال آنهاست در انسان و از اینها بالاتر تأثیر در قلب،اعمال خود انسان است که با اندک مداومت و مراقبتی در اعمال سیّئه،قلب تأثّر شدید پیدا می کند و تنزّه از آن و تنزیه قلب با سالهای دراز ممکن نشود و میسّر نگردد.)
خلاصه ی سخن ایشان با بیانی ساده تر چنین است که: دوستی و همنشینی با بی دینان یا افراد فاسد و اهل گناه و معصیت آن چنان تأثیر بدی دارد که نه تنها حالات و اعمال انسان بلکه قلب انسان را مستقیماً دگرگون می کند به طوری که پاک شدن از آن خصلتهای ناپسند به راحتی ممکن نیست و به زمان طولانی نیاز دارد.
در واقع آن طور که گفته اند،اخلاق بد هم مثل میکروب آبله مسری است. مثلاً تکبر خود یک بیماری مسری است. گاهی انسان با متکبر معاشرت می کند و پس از مدتی دچار کبر و خود بزرگ بینی می شود یعنی درست به همان گونه که وقتی کسی با شخص مبتلا به بیماری آبله هم غذا شود دچار آبله می گردد.
در روایات به این نکته یعنی اثر پذیری نفس از دیگران اشاره شده و سفارش گردیده که با چه کسانی باید معاشرت و نشست و برخاست داشت و از چه کسانی باید اجتناب ورزید.
به این سخن گهربار از حضرت امام علی (علیه السلام) توجه کنیم که فرمود:
لا تَصحَبِ الشَّریرَ فَإنَّ‌طَبْعَکَ یَسْرَقُ شَرّاً وَ أنتَ لا تَعلَمْ. (23)
از مصاحبت و دوستی با مردم شرور و فاسد بپرهیز زیرا طبیعت تو به صورت ناخودآگاه بدی و ناپاکی را از طبع منحرف او می دزدد در حالی که خود نیز از آن بی خبری.
و نیز همان حضرت می فرماید: (همنشینی و دوستی با بدان باعث سوی ظن به اَخیار و خوبان می شود و همنشینی با خوبان و مؤمنان،تو را جزی خوبان می کند).(24)
از طرف دیگر اسلام بر معاشرت و دوستی با انسانهای مؤمن و شایسته ای که موجب صلاح و رستگاری خواهد شد تأکید بسیار نموده است.
حضرت امام زین العابدین (علیه السلام) می فرمایند:
مُجَالَسَهُ الصّالِحِینَ داعِیَهُ إلَی الصَّلاح. (25)
همنشینی با نیکان و صالحان- به خودی خود- آدمی را به نیکی و صلاح فرا می خواند.
وَ قَالَ الحَواریُّونَ لِعیسی (علیه السلام) مَنْ نُجالِسُ؟ فَقَالَ مَنْ یُذَکِّرُکُمُ اللهَ رُؤیَتُهُ وَ یَزیدُ فِی عِلْمِکُمْ مَنْطِقُهُ وَ یَرغَبُکُمْ فِی الاخِرَهِ عَمَلُهُ. (26)
حواریون از حضرت عیسی (علیه السلام) سؤال کردند با که معاشرت کنیم؟ آن حضرت فرمود: با کسانی که نگاه کردن به آنها شما را به یاد خدا بیندازد و سخن گفتن آنها دانش شما را بیفزاید و کردار آنها رغبت شما را به آخرت زیادتر کند.
لقمان حکیم به فرزند خود سفارش می کند که: فرزندم همنشین عالمان باش و به آنان نزدیک شو و به زیارت آنها برو؛شاید شباهتی به آنان پیدا کنی،و با آنها باش.
این مطلب که انسان- از هر گروه و صاحب هر ایده ای که باشد- به واسطه ی دوستی و معاشرت با دیگران،از آنها رنگ و بو گرفته و شبیه آنان خواهد شد؛چیزی است که همگان کم و بیش از آن آگاهند و چه بسا که نمونه های عینی آن را نیز در اطراف خویش سراغ دارند. نیازی نیست که برای توضیح این مطلب راه دوری برویم. اگر تاریخ سالیان اخیر را ورق بزنیم به خصوص در جریان انقلاب اسلامی- قبل و بعد از پیروزی و در ادامه ی آن در جنگ تحمیلی- چه بسیار کسانی را دیدیم که از کوچه و خیابان به میدان مبارزه و جهاد کشیده شدند و در اثر مجالست با مردان الهی به بالاترین پلّه ی نردبان ترقی یعنی (شهادت) در راه خدا نایل شدند.
واضح است که همه ی این رشادتها در سایه ی محبت و دوستی با عالمان و برجستگان اهل معرفت و به ویژه الهام از نَفس قدسی و ملکوتی امام راحل (قدس سره) به عنوان رهبر انقلاب اسلامی ایران به دست آمد.

اسلام و دوستی

در هیچ مکتبی به اندازه ی اسلام به دوستی و محبت و صلح و صفا در زندگی و داشتن جامعه ای همراه با مودّت و برادری سفارش نشده است. این تنها مکتب انسان ساز اسلام است که پایه و استوانه ی دین و دینداری را محبت و مودّت قرار داده (27) و دوستی و ارادت را یک ضرورت اجتماعی دانسته به گونه ای که در حدیث شریف آمده است: (غریب کسی است که دوستان شایسته ای نداشته باشد) (28) و در روایات فراوانی دوستی را بر خویشاوندی- با همه ی اهمیّتش- مقدم دانسته است. در این قبیل احادیث،نه تنها ضرورت و اهمیّت دوستی گوشزد می شود بلکه با ایجاد انگیزه های جذاب دنیوی و اخروی،مسلمانان به داشتن رفیقان لایق و شایسته تشویق و ترغیب می شوند. از میان احادیث و روایات فراوانی که در این خصوص،داریم به دلیل اهمیت موضوع و به عنوان تبرّک و کسب فیض از آستان عترت شریعت (علیه السلام) دو روایت را ذکر می کنیم.
قال علی (علیه السلام):
أعجَزُ النّاسِ مَنْ عَجَزَ مِنْ إکْتِسابِ الإخْوانِ وَ أعْجَزُ مِنْهُ مَنْ ضَیَّعَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ مِنْهُمْ. (29)
عاجزترین مردم کسی است که از به دست آوردن دوست عاجز باشد و از او عاجزتر کسی است که دوستان به دست آورده را از دست بدهد.
پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله وسلم) فرمود:
هر که با برادر مؤمن دوستی نماید در روز قیامت در زیر سایه ی رحمت الهی مستقر و ساکن خواهد بود و منادی به ندا آید که این جمع،همسایگان الهی هستند؛برخیزند و بی حساب وارد بهشت شوند. چون ایشان متوجه بهشت شوند،فرشتگان سؤال کنند که شما چه جمعی هستید؟ و چه شد که این مرتبه را یافتید؟ گویند که ما در دنیا محبت و دوستی با یکدیگر می نمودیم از برای رضای خداوند متعال. فرشتگان گویند:گوارا باد بهشت و نعمتهایش بر شما.(30)
درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد
نهال دشمنی بر کَن که رنج بی شمار آرد
شب صحبت غنیمت دان که بعد از روزگار ما
بسی گردش کند گردون بسی لیل و نهار آید
بهار عمر خواه ای دل و گرنه این چمن هر سال
چو نسرین صد گل آرد بار و چون بلبل هزار آرد (31)

دوستان هم شفاعت می کنند

اینک پس از آگاهی از ارزش دوستان شایسته و آنان که محبت و علاقه ی شان به خاطر خدا و برای خداست؛آیا می توان نعمتی بهتر از این سراغ گرفت که انسان در این جهان مادّی چنین یارانی داشته باشد؟ یارانی که نخبگان زمین و شفاعت کنندگان قیامت اند و هر کس سعادتِ رفاقت و ارادت با آنان را داشته باشد ره توشه ی سعادت را با خود برداشته است زیرا اینان مؤمنان و تقواپیشگان واقعی در این جهان هستند و در سرای آخرت نیز جزی شفاعت کنندگان امت اند. شاید به همین خاطر باشد که علی (علیه السلام) فرمود:
عَلَیْکُمْ بِالإخْوانِ فإنَّهُمْ عُدَّهُ فِی الدُّنْیا وَ الآخِرَه. (32)
بر شما باد به انتخاب برادران و دوستان شایسته زیرا آنها بهترین توشه اند در دنیا و آخرت.
علامه ی بزرگوار طباطبایی (قدس سره) صاحب تفسیر المیزان در ذیل آیه:
(فَما لَنا مِنْ شافِعِینَ وَ لا صَدیقٍ حَمیم). (33)
روایتی را نقل می کند به این قرار:
جابر بن عبدالله گوید،شنیدم از پیامبر گرامی اسلام که فرمود: بعضی از بهشتیان می گویند چه بر سر دوست ما آمد (در حالی که دوستانشان در جهنم هستند)؟ خداوند تبارک و تعالی برای این که قلب این مؤمن را شاد کند،فرمان می دهد که دوستش را از دوزخ خارج کنند و به بهشت بفرستند. اینجاست که باقی ماندگان در دوزخ می گویند: (نه شفاعتگری داریم،و نه دوست نزدیکی). (34)
آری،تنها دوستان مؤمن اند که در این جهان انس و محبت آنان جان آدمی را معشوف می کند و چون از ایمان مستحکم برخوردار و مقرب درگاه حق اند می توانند در آن جهان افرادی را که به واسطه ی برخی لغزشها در دوزخ هستند نجات دهند و شفاعت کنند و آن محبوب حقیقی نیز شفاعت ایشان را بپذیرد. البته روشن است که نه شفاعت بدون معیار و ملاک است و نه تقاضا درباره ی دوستان بی حساب و به گزاف،بلکه می بایست نوعی پیوند و ارتباط معنوی در میان شفاعت کننده و شفاعت شونده باشد تا این هدف تحقق پیدا کند.
*
بنابراین نتیجه می گیریم که:
(دوستی) عبارت است از محبت و علاقه و ارتباط روحی و معاشرت بین افراد به طوری که بر اساس آن بتوانند نیازهای فردی و اجتماعی دنیوی و اخروی خود را تأمین کنند.
دوستی بر دو نوع است: حقیقی و مجازی. دوستی حقیقی همان انس و عشق و محبت به خداوند تبارک و تعالی و اهل بیت معصومین (علیهم السلام) است.
دوستی های مجازی- در شکل صحیح آن- دوستی هایی است که افراد بتوانند با همدلی و همکاری و علاقه به یکدیگر سعادت دنیا و آخرت را کسب و موفقیت های روزافزون را نصیب آنان سازد.
اگر انتخاب دوست صرفاً از روی احساسات و عواطف صورت گیرد،اطمینان بخش نخواهد بود.
انتخاب دوست ممکن است انگیزه های مختلفی داشته باشد اما در این میان تنها دوستی های مبتنی بر معیارها و ملاک های صحیح قابل اعتنا است و آن دوستیهایی است که با انگیزه ی الهی شکل می گیرند.
با توجه به اجتماعی بودن انسان و نقش دوستی در زندگی او،انتخاب دوست به عنوان یک نیاز روحی و جسمی ضرورت دارد.
دوستی های صحیح و ناصحیح ریشه ی بسیاری از سعادت ها و یا گمراهی ها بوده است.

پی نوشت ها:

1. ترجمه ی المیزان،ج18،ص 181 ؛ در ذیل آیه ی (الا خلاء یومئذ بعضهم لبعض عدوّ إلا المتّقین ...).
2. یعنی بخودی خود مطلوب است.
3. المحجه البیضاء،ج3،ص 293 ؛ الصُِّحبَه عباره عن المُجالسه و المُخالطه و المُحاوره و هذه الامور لا یقصد بها الإنسانُ غیرَه إلا إذا أحبّه. فإنّ غیرَ المحبوب یُجتنبَ .و یُباعَد و لا یُقصد مسخالتطهُ والّذی یُحِبّ لذاته لا لَیتوصَّل به إلی محبوبٍ و امّا أن یُحِبَّ به إلی مقصود.
4. سوره ی بقره،آیه ی 165.
5. مفاتیح الجنان،مناجات المریدین.
6. ریاض المحبّین،ص 198.
7. بحارالانوار،ج74،ص 173.
8. مصادقه الاخوان،ص 74.
9. تحف العقول،ص 323 .
10. سوره ی زُخرف،آیه ی 67.
11. سوره ی فرقان،آیه ی 28.
12. بحارالانوار،ج69،ص 238.
13. بحارالانوار،ج74،ص 192 .
14. بحارالانوار،ج74،ص 197.
15. نقل از کتاب طهاره الأعراق.
16. المحجه البیضاء،ج3،ص 291.
17. غررالحکم،ص 153.
18. اصول کافی،ج2،ص 163.
19. روضه المتقین،ج9،ص 392.
20. گلستان سعدی.
21. در آسمان معرفت،ص 140 .
22. (موادّه) یعنی: مودّت ورزیدن،دوستی.
23. شرح نهج البلاغه،ابن ابی الحدید،ج20،ص 272.
24. بحارالانوار،ج74،ص 197.
25. بحارالانوار،ج1،ص 141.
26. بحارالانوار،ج74،ص 188.
27. بحارالانوار،ج68،ص63: هل الدّینُ إلا الحبُّ والبغض.
28. نهج البلاغه،کلمات قصار 65: فَقْدُ الأحِبَّهِ غُربه.
29. نهج البلاغه،حکمت 12 .
30. منهاج الشارعین،ص 157.
31. حافظ.
32. المحجه البیضاء،ج3،ص 289.
33. سوره ی شعراء،آیه ی 100.
34. تفسیر المیزان،ج15،ص 293.

نویسنده: غلامرضا بهرامی



نوشته های دیگران ()
نویسنده متن فوق: » دوستی ( جمعه 89/1/27 :: ساعت 12:15 صبح )

»» لیست کل یادداشت های این وبلاگ

آسیب ارتباط های اینترنتی در افراد متأهل
تصور جوانان از ارتباط زوجین مخدوش است
دوستی به نیت ازدواج یا تعرض؟
راهکارهای پیشگیری از دوستی های خیابانی دختر و پسر
هویت دوستی های خیابانی
ازدواج و دوستی های خیابانی
آسیب شناسی دوستی های خیابانی و پیامدهای آن
دوستی اینترنتی و اخاذی 20 میلیونی از دختر جوان
دوستی اینترنتی؛راه رفتن روی لبه تیغ
دوستی اینترنتی؛راه رفتن روی لبه تیغ
سوء استفاده از یک رابطه دوستی اینترنتی !
دوستی های اینترنتی
داستان پایان یک دوستی اینترنتی خاموش
آسیب های دوستی
کمک به دوست یابی فرزندان
[همه عناوین(174)][عناوین آرشیوشده]


و[20] . در[14] . به[9] . از[9] . را[9] . دوستی[6] . که[6] . می[6] . خود[6] . دوست[6] . است[5] . با[5] . که[5] . دوستان[5] . دیگران[4] . شما[4] . کند[4] . ویژگی[4] . آنها[4] . داشته[4] . بیشتری[4] . خوب[4] . دارند[3] . دنیا[3] . آن[3] . این[3] . باید[3] . انسان[3] . کنار[3] . یک[3] . متمایز[3] . سبب[3] . شرایط انتخاب دوستان[3] . سری[3] . گردد[3] . دوستان اینترنتى‏[3] . دوستان اینترنتى، دشمنان خانگى[3] . رابطه[3] . زیرا[2] . دین[2] . دوستی اینترنتی؛راه رفتن روی لبه تیغ[2] . صمیمی[2] . مدل لباس[2] . کار[2] . ولی[2] . ویژگی های دوست خوب[2] . یک[2] . وجود[2] . ی[2] . یا[2] . مانند[2] . موحدی[2] . شکل[2] . صحیح[2] . نیازهای[2] . نیز[2] . های[2] . انسان،[2] . باشند[2] . باشید[2] . برقراری[2] . انواع دوستان[2] . پذیرفته[2] . آسیب های دوستی[2] . آخرت[2] . است.[2] . او[2] . اسرار دوستی برای هر روز از ماه، گفتاری کوتاه پیشنهاد شده است.[2] . دنیای جوان هیجان انگیز است و خطرآفرین[2] . دارد[2] . روابط[2] . خط قرمز در دوست داشتن کجاست؟[2] . جهنم[2] . برای دوستان خود دعا کنید![2] . بهشت[2] . خانه دوست کجاست؟ محققان می‌گویند داشتن دوستان صمیمی می‌تواند ب[2] . جان[2] . چه[2] . چه خطراتی کاربران اینترنت را تهدید می کند؟خطرات چت کردن چیست؟ . چه وقت دوستیها رنگ می بازد؟ . چه کنیم تا دوستی هایمان پایدار بماند سعی کنید در زمینه دوستیابی . چهره های خائن . چون . حالا شروع کن . حس رقابت به رابطه تان صدمه می زند . حسادت گاهی عشق را از بین می‌برد . حساسیت‎ها، . حسن . حصار زبان مانع ارتباط می شود . حضور . حقه مجله قدیمی . حیله یا بازی . حکم شرعی دوستی با گناهکاران راهکارهای برای هدایت گناه کار مهم . خاص . جدید ترین مدل های لباس . جدیدترین . جدیدترین مدل های لباس . جرائم اینترنتی . جرائم اینترنتی چیست؟ . جعبه ابزار زن و مرد . جلوگیری از دلزدگی مردان نسبت به همسر خود . جلوگیری از طلاق . جلوه . جهان . به ارزشهایتان پایبند باشید . به دخترانش علاقه زیادی دارد . به دوستان خود خیانت نکنیم . به طرف خانه . به عالمی نفروشیم مویی از سر دوست 10 راه برای پیدا کردن دوست و . به کار انداختن نیروی اعتماد به نفس . به کارهایش توجه کنید نه حرفهایش . بهای خیانت . بهترین . بهترین دوستشان باشید . بهترین مدل های لباس . خانواده همسرتان را دریابید... . خرد . خردمند ساختن بی خردی . بودن از آن پس برای همیشه . بررسی عوامل طلاق و جدایی همسران . جوانی . چاپلوس . چت . چرا مردها نمی توانند شغلشان را حفظ کنند . چرا نباید کودکان از اینترنت فاده کنند؟ . چگونه باید از مردها انتقاد کنیم . چگونه به فرزندمان بگوییم سیگار نکشد . خطر اینترنت برای کودکان و نوجوانان . خطرات اینترنت برای کودکان و نوجوانان . خطراتی دارد . خلق . خوار تشویق و حمایت . خوار نوازش . خواستگاری نویسنده: اکرم حسین زاده-محمد احسان تقی زاده شناخت همسر . خواسته‏های عشق زندگی‏تان در اولویت هستند . خواهد . خـواهـید . خوب به نظر رسیدن و خوب نگاه کردن . پارسایی . پدیده . خوش . خوگاری . خوی . خیالباف . خیلی حسود . دارای صبر ایّوب . روحی . روز بیست و پنجم . روز بیست و دوم . روز بیست و سوم . روز بیست و ششم . روز بیست و نهم . روز بیست و هشتم . روز بیست و هفتم . روز بیستم . روز چهلم . روز سی و پنجم . روز سی و چهارم . روز سی و دوم . روز سی و سوم . روز سی و ششم . روز سی و نهم . روز سی و هشتم . روز سی و هفتم . روز سی و یکم . روز سی‏ام . روز شانزدهم . روز نوزدهم . روز هفدهم . روزه سکوت . روش . ریشه . زر . زمانی برای خوشبختی نویسنده:خجسته ناطق منبع:روزنامه قدس اگر قص . زن ابزار جسمی و مرد ابزار موفقیت است . زنان مجرد و مردان متاهل . زندگی . زندگی زناشویی . زوال . زود رنج . زیاده‎روى . دارد. . دامن . داستان پایان یک دوستی اینترنتی خاموش . داشت. . داشتن . در اینترنت چه سوءفاده هایی وجود دارد؟ . در مورد مردانی که طلاق گرفته اند عجله نکنید . درجات . درخت دوستی «داستان یک دوست » یکی از پرسش های مهم در باب دوستی . درخواست . دشمنى . دعای عشق برآورده می‏شود . دقت . دلایل ناسازگاری همسران جوان . دلسرد نشوید . دهد . دو اشتباه=دو اشتباه . دو دل . دو کلید طلایی . دوران . دوره ماهانه زنانه . دوست خوب دوستی است که... در جهان امروز وجود برخی از وسائل ارتبا . دوست یابی . دوست یابی (قسمت پنجم . دوست یابی (قسمت چهارم) . دوست یابی (قسمت سوم)تفاوت ها را جشن بگیریم . دوست یابی (قسمت ششم . دوست‌یابی به سبک ماهی‌ها چکیده: دوست‌یابی، به سبک ماهی‌ها، همان‌ . دوست، . اسلامی . اسلحه ای در جیب . اشتباهات رایج در زمان خواستگاری 1- انکار و یا نادیده گرفتن اطل . اشترنبرگ . اعتقاد . اعتیاد . اعمال . افراد . افراد سود جو در اینترنت . اقدامات دوستانه . اگر . انتخاب . انتشار . اندازه . اندوزی . اوّلاً . ای . ایجاد . ایده آل ها و برخوردهای بد . ایرونی . ایمان . ایمیل های مزاحم . ایمیل های مزاحم چیست؟ . استراتژی اغوا . استفاده بیشتر از زبان قراردادی . از تطبیق همسر تا زن ذلیلی . از نظر جسمی ضعیف . ازدواج و خانواده بدون شک تعاملات درون خانواده یکی از مهمترین عوا . ازدواج و دوستی های خیابانی . اساس مرد . اساسی . آداب دوستی با همکاران . آداب دوستی با همکاران آیا می‌دانستید نزدیک به 20 درصد از روابط . آداب دوستی را رعایت کنید . آداب رفاقت . آداب رفاقت نویسنده: آیةالله حسین مظاهری بحث ما در باره رفاقت . آرایش . آسیب ارتباط های اینترنتی در افراد متأهل . آسیب شناسی . آسیب شناسی تبلیغات اینترنتی . آسیب شناسی دوستی های خیابانی و پیامدهای آن . (تملق . ؛ . «داستان یک دوست » یکی از پرسش های مهم در باب دوستی آن است که: . 20 نکته کلیدی برای یک زندگی زناشویی سعادتمند . 40 چهره رفاقت . 45 . 6 دلیل برای دوست‌یابی در محل‌کار 1. ما تقریبا 220 روز از س . 6 راز شگرف دوست یابی دیل کارن معتقد است که شما می توانید طی دو . Love . Scale . Sternberg’s . Triangular . آثار سوء تبلیغات اینترنتی . آثار مثبت و منفی دوستی های دوران نوجوانی . آثار مثبت و منفی دوستی های دوران نوجوانی والدین و مسؤولان همیشه . آسیب‌شناسی رابطه بین دختر و پسر قبل از ازدواج . آسیب‎هایی . آموزش اختلاط . آن- . آن چه در دوستی مهم است ... . آنچه را دوست پسندد، نیکوست نویسنده:احمد حیدری ازدواج راه صحیح و . آیا شوهر می‌تواند در مقابل دیگران عیوب همسرش را بگوید؟ . آینده . آیین دوستی . ابتکار در قرارها . ابراز ناراحتی . اجتماعی . احترام . احساس آرامش می‌دهد . احکام کسانی که عشق گرفته اند!؟ نقل می کنند فردی که سرما خورده ب . احکام کسانی که عشق گرفته اند!؟ نقل می کنند فردی که سرما خورده ب . اخلاق . ادامه داستان: به زیبایی تمام، تام تونست با این فرمول سام را صمیم . پرهیز از مجادله . پسندد، . پسندیده . پوست و استخوان . پوشش زمستانی . پیامبرها الگوی عشق ورزی هستند . پیامد زندگی با همسر ایرادگیر . پیش نیازهای خواستگاری دوستان عزیز، ما سعی داریم در این مقاله شم . تأملی برآسیب‏شناسی دوستی ها . تا دلت بخواهد گاف . تاپ . تبلیغات هک موبایل چیست . تحصیل بعد از ازدواج . تحقیر . ترسو . ترویج .
 

>> بازدید امروز: 176
>> بازدید دیروز: 152
>> مجموع بازدیدها: 594515
» درباره من «

تکنیکهای دوست یابی، دوست خوب، دوست یابی

.::مرجع کد آهنگ::.

.::دریافت کد موزیک::.



» پیوندهای روزانه «

گردنبند love 2 love
گردنبند مروارید عشق
ساعت طرح عشق [1]
تی شرت عشق
آینه دکوراتیو طرح عشق
ست کامل مروارید عشق
ساعت دیواری فانتزی عشق
شال عشق
ساعت طرح romance نماد عشق
دفتر خاطرات عشق [1]
ساعت طرح عشق
ساعت عاشقانه مچی آشوبم تویی [1]
cshop
هالیوودشاپ [1]
مطالب جذاب و خواندنی [68]
[آرشیو(18)]

» آرشیو مطالب «
یک دوست خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
ویژگی های دوست خوب
دوستان خوب یک سری ویژگی دارند که آنها را از دیگران متمایز می کن
یک دوست خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
راهنمای برقراری ارتباط سالم با دیگران و دوست یابی
یک دوست خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
اخلاق نیکو از ویژگی های یک دوست خوب است
ویژگیهای دوست خوب
دوسـتـان خـوب یـک سری ویژگی دارند که آنها را از دیگران متمایز می
درک دوستی‎های ارزنده و تفکیک آن از دوستی‎های نامناسب
نقش دوست در زندگی جوان
دوســت و دوستـــــــــــی
نقش دوستان در شکل‏گیری شخصیت نوجوانان
آیین دوستی
رفقای ناباب از راه مانیتور وارد خانه می شوند
میانه‎روى در دوستى و دشمنى
چگونه به دوستان نزدیک بگوییم «نه»
دوست یابی
سخنان معصومان علیهم السلام (روش دوست یابی)
چگونه تفریح کنیم؟
دوست یابی به سبک ایرونی طنز
شیوه های دوست یابی
دستورالعمل قرآنی:شیوه دوست یابی
مقیاس عشق مثلثی اشترنبرگ
به عالمی نفروشیم مویی از سر دوست
6 راز شگرف دوست یابی
آثار مثبت و منفی دوستی های دوران نوجوانی
آداب دوستی با همکاران
چه کنیم تا دوستی هایمان پایدار بماند
6 دلیل برای دوستیابی در محلکار
خانه دوست کجاست؟
تأثیر دوست
ملاک‏هاى دوست خوب
دوست از دیدگاه بزرگان
دوست یابی و اخلاق اجتماعی در روایات
دوست با ارزش از دیدگاه امام علی (علیه السلام)
آسیب های دوستی
آیا دیوانه وار عاشق هستید؟
تست عشق - چه قدر عاشق هستید؟ میزان عشق خود را بسنجید
شناخت شخصیت عشقی شما - تست عشق

» لوگوی وبلاگ «


» لینک دوستان «
لحظه های آبی( دلسروده های فضل ا... قاسمی)
شاعرانه
((( لــبــخــنــد قـــلـــم (((
بهارانه
بلوچستان
قران
کارواش خانگی همه کاره جت مینی
هسته گیر آلبالو
دستگاه بادکش طبی بدن رفع خستگی و حجامت
آنلاین گلچین
عاشقان
اسپایکا
قدم بر چشم
سایت اطلاع رسانی دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
چرخ خیاطی
فروش اینترنتی
دیار عاشقان
میرسالار
سورپرایز
أنّ الارض یرثها عبادی الصالحون
بهترین نرم افزارهای، مالی، اداری حسابداری، انبارداری
همنشین
مشاور
اسیرعشق
عاشق آسمونی
روانشناسی آیناز
جبهه مقاومت وبیداری اسلامی
فریازان (تویسرکان)...faryazan
امام مهدی (عج)
طراوت باران
کافه محلی است برای جمع شدن وسرچشمه آغاز زایش هرچشمه است
کلبه عشق
دخی رپر
یادداشتها و برداشتها
جنون قلم
جهاد ادامه دارد...
شعر و پیامک و ...
عکس سرا- فقط عکس =کیلیپ=موزیک.
تیشه های اشک
فقط عاشق ها وارید شوند.................منامن
سلام آقاجان - خرید و فروش محصولات کشاورزی و عطاری ها
عکس های زیبا و دیدنی از دنیای پرندگان
❤ღنیلوفرهای آبیღ❤
گیاهان دارویی
سرزمین رویا
اصل 110، اصل ولایت فقیه (ولایت نیوز)
گلبرگ
تسنیـــــمــ.ــــــــ..ـــــــ
The best of the best
قافیه باران
یامهدی
من الغریب الی الحبیب
نور
مجموعه بیانات رهبر معظم
امیر محمد
عشق الهی: نگاه به دین با عینک محبت، اخلاق، عرفان، وحدت مسلمین
محمد قدرتی MOHAMMAD GHODRATI
کامپیوتر و لوازم جانبی و نرم افزار آموزش
عمو همه چی دان
فتو بلاگ
نه/ دی/ هشتاد و هشت
ماه
پرسش مهر
تنهاترین عاشق
hamidsportcars
ســـــــــرزمـــــــیـــن آهــــــن
سرود عرش
کیمیا
تنهای غریب
نوری چایی_بیجار
* روان شناسی ** ** psycology *
خانه داری، گل آرایی، دوخت لباس زنانه و مردانه، تزیین منزل
تبادل نظر
وای ندیدید شما ا!!!!!!!

TAT ANJELINA
مجموعه مقالات رایانه MOGHALAT COMPUTER
هادرباد شناسی (روستایی در شرق شهرستان بیرجند) HADERBAD SHENASI
راه و راهنما
خط بارون
نبض شاهتور
آمرین به معروف و ناهیان از منکر
مقالات روان شناسی
کودکان استثنایی
بیستِ E بیستترین فروشگاه
بهترین ها برای ایرانیان
شناختی
روان شناسی کودکان استثنایی
بر و بچه های ارزشی
ALAKI
Sea of Love
یا غیاث المستغیثین - روز های آبی من
for you
مذهب عشق
پایگاه سایبری شهید حاج حفظ الله عابدینی
اتیسم
گوناگون و زیبا
روان شناسی کودک
امپراتوری هخامنشیان
برای خودم
عاشق دلباخته
هامون و تفتان
کتابخانه دیجیتال روانشناسی
جنبش قطره سرگشته
وباگی خالی از خنده
شوون بندرعباس چه خوش هسته
کتاب الکترونیکی
اسمون
روان شناسی
پنجره ای رو به خاطرات...
ایران در پیچ و خم تاریخ
عکس متحرک و انیمیشن حیوانات گیاهان کودکان بالن گوشی پرندگان
روبان اصفهانی(اموزش رایگان قدم به قدم هنرهای دستی باعکس)
پرسش مهر ... پیشرفت ،راه‌های پیشرفت و موانع پیشرفت چیست ؟
تنها
mled.parsiblog.com
این وبلاگو واسه عشقم ساختم (***VAHIDE***)
lovlyworld
حس4
دوستت دارم....توچی..
جاذبه
دوستت دارم
پراکلیتوس آمده
سایه
Best Friends 1375/2/29
فیلم، کارتون، سریال ایرانی، خارجی، موسیقی پاپ، کلاسیک
چه توا
طوفان در پرانتز
پرنسس خشگله عکس دانلود نرم افزار و بازی narmafzar gam aks
پرسش مهر 10
خدمات اینترنتی و حراج نرم افزار
نرم افزارهای تخصصی و موبایل و نرم افزارهای آموزشی تخصصی و موبایل
گالری لوازم آرایشی، بهداشتی
لوازم آرایشی و بهداشتی و ادکلن
پارس دانلود
سوپر لینکستان لیندا
گالری دستبند، انگشتر، گردنبند، سرویس، گوشواره
گالری نرم افزارهای مالی، اداری حسابداری و انبارداری
گالری بهترین نرم افزارهای سیستم عامل، طراحی گرافیک، برنامه نویسی
مقالات اختلالات رفتاری و روانی...
گالری بهترین بازیها و سرگرمیهای حادثه ای و فکری
پسران جوان
سیستم عامل، طراحی گرافیک و برنامه نویسی
غلط غولوت
گالری نرم افزارهای مکانیک، برق، الکترونیک، شیمی، معماری، عمران
گالری آموزش زبان های انگلیسی آلمانی فرانسوی عربی اسپانیایی
گالری نرم افزار آموزشی درسی، دانشگاهی، کامپیوتر، فنی مهندسی،کودک
گالری سریال ها، فیلم ها، کارتون های ایرانی و خارجی و نرم افزار
چهارراه
بهترین نرم افزارهای آموزشی زبان برای ایرانیان
کیتهای الکترونیکی،لوازم منزل، خودرو، موبایل،الکترونیکی
کتب الکترونیک، مجلات روانشناسی، مدیریت، اقتصاد، فنی، مهندسی،
بهترین دستبند، انگشتر، گردنبند، مدال، سرویس، گوشواربرای ایرانیان
سوپر لینک خشگل دختر
بهترین نرم افزارهای بازی سرگرمی،حادثه ای، اتومبیلرانی،فکری، ورزش
گالری بهترین نرم افزار، کاربردی مکانیک، برق، الکترونیک، شیمی
بهترین نرم افزار زبان های خارجی انگلیسی آلمانی فرانسوی عربی
بهترین های نرم افزار آموزشی درسی، دانشگاهی، کامپیوتر، فنی مهندسی
بهترین نرم افزارموبایلهای سامسونگ، سونی اریکسون، موتورلا، نوکیا
میعادگاه
بهترین نرم افزارهای آموزشی برای ایرانیان
بهترین لوازم منزل،خودرو،کامپیوتر، موبایل و کیتهای الکترونیکی
گالری بهترین دستبند، انگشتر، گردنبند، سرویس، گوشواره
وقت اضافه
بهترین های نرم افزارهای، مالی، اداری حسابداری برای ایرانیان
گالری بهترین لوازم آرایشی، لاغری، بهداشتی، عطر، ادکلن
گالری بهترین نرم افزارهای بازی سرگرمی،حادثه ای، اتومبیلرانی،فکری
نرم افزارهای کاربردی مکانیک، برق، الکترونیک، شیمی
جکستان . عکاسخانه
گالری نرم افزار آموزشی درسی، دانشگاهی، کامپیوتر، فنی
نرم افزار موبایل نوکیا، سونی اریکسون، موتورلا،
خطوط شکسته ی یک ذهن
گالری بهترین نرم افزار آموزش زبان های انگلیسی
نرم افزار زبان های خارجی انگلیسی آلمانی فرانسوی عربی اسپانیایی
w x y z * دبلیو ایکس وای ضد * کد
گالری بهترین ها در رنگین کمان
بهترین نرم افزارهای آموزشی برای ایرانیان
boygirl
مرد جوان
پایگاه عکس و پیامک و دانلود بازی و نرم افزار
فروشگاه کتب روانشناسی، اسلامی، ایران شناسی وسیستم عامل
لوازم خانگی و اثاثیه منزل و لوازم آشپزی
کتاب، مهندسی، روانشناسی، مدیریت، اقتصاد، لغتنامه، شعر، داستان
دستبند، انگشتر، گردنبند، مدال، سرویس، گوشواره، زیورآلات
نرم افزارهای، مالی، اداری حسابداری، انبارداری،
لوازم بهداشتی آرایشی،عطر ، آدکلن ، لوازم لاغری و کرم
نرم افزار کامپیوتر سیستم عامل، انیمیشن، طراحی گرافیک
نرم افزار کاربردی مکانیک، برق، الکترونیک، شیمی، معماری، عم
فروشگاه نرم افزارهای نوکیاو موتورلا و سونی اریکسون و سامسونگ
فروشگاه نرم افزارهای گرافیکی و سرگرمی و بازی
نرم افزارهای میکس مونتاژ و آموزشی میکس مونتاژ
پوشاک & تی شرت دخترانه پسرانه استین کوتاه و بلند & ژاکت
معماری وشهر سازی
!!!نگاتیو
دخترک کوچک تنها
سکوت نیمه شب
کوچک های بزرگ
دهکده مجازی ...
دختر غریب
دانلود سانسور نشده های سریال افسانه جومونگ
پرسش مهر . ...... چگونه خدمتگذار خوبی باشیم
رویای معین
عکاسخانه
عکس های توپ گلها همه آفتاب گردانند
جک جک جکستان
پیچیدگی سکوت

گرانبهاترین کالا در گرانترین فروشگاه، بهترین خرید بهترین یادگاری
کالای بیستِ بیست در فروشگاه بیست وای بیست
فرهنگی هنری، عکس، مدل لباس، مانتو، ژاکت، سارافون دخترانه و زنانه
بهترین نرم افزارهای سیستم عامل، طراحی گرافیک و برنامه نویسی
گالری لوازم منزل،خودرو،کامپیوتر، موبایل و کیتهای الکترونیکی
گالری بهترین کتب مهندسی، روانشناسی، مدیریت، اقتصاد، لغتنامه
بهترین ها برای ایرانیان
بهترین ها برای ایرانیان
کلاهبردران، معرفی کلاهبرداران و شیادان و شگردها و شماره تلفن شان
گالری بهترین ها
سلولهای بنیادین، شبیه سازی،نانو ت
آموزشی درسی، دانشگاهی، کامپیوتر، فنی مهندسی
آموزش زبان های خارجی و قواعد و گرامر زبان
مقالات مکانیک، برق، الکترونیک، شیمی
راهنما
نرم افزارهای آموزشی زبان برای ایرانیان
خود کنترلی
چـــــاوش ( اعتراضی که شاید به گوش برسد )
خنده بازار
آرایشگری و زیبایی و بهداشت پوست
سوالات کنکور دکتری
انجام پروژه های دانشجویی برای دانشجویان کنترل
فروش دستگاه دلمه پیچ, فروش دستگاه دولمه پیچ
ذرت دانه کن
ساعت مچی در استایل مار کبری
کلاه بافتنی
وبلاگ شخصی محمد
فریاد
نمونه سوالات پیش دانشگاهی و متوسطه رشته های ریاضی، تجربی، انسانی
مدرن
سروش مارکت
دیجی بازار
مطی جون
پد ضد عرق Underarm shild
همه چی داره(گوناگون)
فروشگاه سی گل
دیجی فروش
مهدویت
دلداده

» صفحات اختصاصی «

» لوگوی لینک دوستان «


» طراح قالب «