اهداف و فواید ازدواج در اسلام
نویسنده: اکرم حسین زاده-محمد احسان تقی زاده

«وأنکحوا الایامی مِنکُم و الصَّالِحینَ مِن عِبَادِکُم»نور(24)/23
ستایش و سپاس خدایی را سزاست که زیباترین جلوه های خلقتش را از پس پرده برخلقش آشکارنمود.او که با تحسین و تقدیر از دقایق حکمتش ، آدمی را به تفکر و تعمق در نهان خانه ی راز و رمزهای هستی واداشت،با عشق و محبت بی کرانش ،اهل دل را خاکساردرگاهش ساخت.با نهادن جذب و انجذاب در تکون هستی،موجودات را در کنار یکدیگر از کثرات به وحدت رهنمون ساخت.با نهادینه کردن هم گرایی در وجود آدمی،او را از حصار«خود»رهانید و به توسعه ی شخصیت و به گرایی هدایت کرد.
آن ذات عاشق،با تقدیرعشق بین انسانها،عمیق ترین پیوندها را برپایه ی محکم ترین ستون بنا ساخت تا آدمی با شکل دهی صحیح به آن،بتواند دریچه ای به سوی سعادت و فلاح خویش بگشاید.به اوگوهری بخشید که وجودش،یخ نفس را ذوب کند،غرور را بشکند،خودشیفتگی را بزداید تا آدمی با دوست داشتن«خویشتن»از«خود پرستی»و محدودیت های آن به در آید،برصف خود فائق آمده، ترس،بخل، بی تابی،حسد و تکبر را نابود سازد.
 هرکه را جامه زعشق چاک شد
او ز حرص و عیب به کلی پاک شد

ازدواج،ظهورکاملی ازپرتو افکنی خورشید عشق است.درپرتو پیوندی آگاهانه و عاشقانه، روح به قوت ،رقت، صفا،توحد، همت،دلیری،هم رنگی و آرامش می رسد ،از«من»به«ما»وبه «او».بدین ترتیب خانواده شکل می گیرد؛نخستین ملجأ ومأمن قابل اعتماد و پایداربرای پاسخ گویی به نیازهایی چون امنیت،الفت،محبت،همراهی و همدلی ؛مکانی برای تعادل بخشی بین شوق زدگی و دل مردگی،بی تابی و افسردگی؛محمل عفت پروری،خود ورزی،شخصیت سازی و اصالت پردازی؛حلقه اتصال تجارب ارزشمند و پویای تاریخ یک ملت در گذشته،حال و آینده؛حامل میراث ارزش های فرهنگی،اجتماعی،علمی،دینی و فکری یک مرز و بوم؛کارآمدترین عضو حیاتی جامعه؛اولین مکان برای یادگیری های درست و پرورش های اصیل کودکان به عنوان ثمره ی پیوند.
از آنجا که حرکتی مبتنی برفطرت و به سوی کمال مطلق،نیازمند آگاهی،خرد،توانایی و عمل است و نتیجه بهره گیری ازساز وکارهای درست در این مسیر،تکوین وتثبیت این حرکت ،مطالب ضروری وکاربردی را با صبغه ی دینی والهی و اصول رواشناسی فراروی خوانندگان جوان قرار دهیم.
این مطالب دردو بخش اصلی مسایل اساسی قبل و بعد از ازدواج را بررسی نماید.فصل اول به اهداف و فواید ازدواج دراسلام اختصاص دارد و به لحاظ مشابهت ها و قرابت های اهداف آن با فواید ازدواج ،تحت یک عنوان گنجانده شده است.مسایل اساسی قبل از ازدواج آمادگی های ضروری برای ازدواج،ملاک های انتخاب همسر، راههای شناخت او،خواستگاری و سؤالات مربوط به آن ،دوران نامزدی،مباحث مطرح درفصل بعدی است.موضوعاتی که در ادامه بحث درقسمت پس از ازدواج به آن پرداخته ایم، دربردارنده ی ضرورت شناخت پس ازازدواج،آرامش در زندگی و راههای وصول به آن،جایگاه امورجنسی در روابط همسران و ارائه ی ملاک های تشخیص و ویژگی های خانواده متعادل می باشد.در فصل آخر از اخلاق ارتباطی بر اساس اصول مهم و ارائه ی روش های مفید درجهت ارتقاء مناسبات و معاشرت های ا نسانی سخن گفته شده است.امید که این تحفه ی
ناچیزدرنظرربوبی اش قبول افتد و بتوان راه گشای جوانان درعرصه ی مهم ترین صحنه ی تصمیم گیری شان بوده تا در ساحل امن و آرام با سلامت بیاسایند.
والعاقبة للمتقین
ادامه مطلب...

خواستگاری
نویسنده: اکرم حسین زاده-محمد احسان تقی زاده
شناخت همسر

1-3ضرورت شناخت وراهکارهای آن

شناخت یکدیگرقبل از ازدواج قدرت تصمیم گیری دختر وپسر برای جواب مثبت یا منفی را بالا می برد.هرچقدرشناخت بیشتر و اصولی ترباشد ،توانایی فکر کردن ،بیشترو بهترخواهد شد و کاری که براساس آگاهی ومعرفت شروع یاپایان پذیرد،پشیمانی کمتر ومسؤولیت پذیری و پیشرفت والاتری را فراروی فرد قرار می دهد.دراین راستا ،شایسته است توکل به خدای دانا ،عرض نیایش و دعا نزد اووبا قصد وانگیزه ی الهی دراین امر ،مصمم وامیدوار اقدام نمود.حضرت رسول (ص)می فرمایند :«آنکه برای خدا ازدواج می کند و برای فراهم کردن وسیله ی ازدواج دیگران برای رضای خدا قدم برمی دارد ،استحقاق قرار گرفتن در ولایت خدا راپیدا می کند .»(1)
نکته ی مهم دیگر،اجتناب از تعجیل درتصمیم گیری است.عجله کاری است شیطانی .انتخاب همسر باید با دقت ،وقت گذاری ،مشورت و شناخت لازم از فرد و خانواده اش صورت گیرد تا از خسارت روحی ومادی طرفین جلوگیری به عمل آید.البته گفته می شود:درکارخیر باید شتاب داشت ،به این معنی نباید اصل ازدواج را به تأخیرانداخت ،اما درباره ی مراحل تصمیم گیری و انتخاب ،نهایت دقت باید به کار گرفته شود .حضرت امام صادق (ع)دراین زمینه می فرمایند:«همانا همسر (چه زن ومرد)گردن بند است ،دقت کن چه گردن بندی را برای زندگی وحیات خود انتخاب می کنی (2).»
راه کارهای زیر درجهت شناخت بیشتر یکدیگر پیشنهاد می شود:
3-1-1 دیدن همدیگر وگفتگوی متقابل درخصوص مسایل فردی وخانوادگی به طورصادقانه
لازم است خانواده ها قبل ازازدواج دختر و پسر ،زمینه ی دیدار آن دو را با هم فراهم نمایند.دراین زمان خواندن عقد وایجاد محرمیت لازم نیست .این واقعیتی است آن را اسلام اجازه می دهد،این دیدار برای هر دو ضروری است تابا دیدن یکدیگرکمالات و عیوب ظاهری را بفهمند و سپس تصمیم گیری نمایند.به علاوه ،راه اشکال تراشی برای بعد از ازدواج را ببندند.البته در این دیدارباید قصد و نیت،پسند و عدم پسند برای ازدواج باشد تا فضای برنامه از معصیت حق،پاک بماند.(3)
رسول اکرم (ص)به مغیرةبن شعبه که با زنی ازدواج کرده بود ،فرمود:اگر قبلاً او را می دیدی ،امید توافق و سازش در بین شما بیشتر بود .(4)
به حضرت صادق (ع)عرض شد:برای مرد جایزاست پیش از ازدواج در وجود زن دقت کند و پشت سر و صورتش را ببیند ؟فرمود:آری ،مانعی ندارد.(5)
گفت و گوی مستقیم باید درفضایی سالم آرام و بدون فشار و ترس ازطرف دیگران صورت پذیرد.آمادگی قبلی و فرصت کافی ،ازشرایط مهم برای نتیجه بخشی
وگفتگو است.مسلماً ازسخنان و صحبت ها می توان مقداری زیادی به مکنونات درونی،خواسته ،صفات و احوال شخص پی برد.
امیر مؤمنان(ع)می فرماید:«ما أضمرَ أحدٌ شیئاً الّا ظَهَرَفی فَلتاتِ لسانهِ و صفحاتِ وجهِهِ»(6)انسان هرچه در دل و درونش پنهان کند،ازلغزش های زبان و حالت های چهره اش آشکار می شود.
سؤالاتی که می تواند در این گفتگو مطرح باشد ،باید بر محور 1)بیان خط مشی کلی زندگی و اهداف آینده 2)بیان صادقانه صفات و اخلاقیات
3)طرح نظرات تربیتی و ارتباطی 4)بیان عیب ها و نواقص 5)بیان انتظارات و خواسته ها باشد که نمونه های پیشنهادی دراین محورها به فصل بعد موکول شده است.
نکته ی ضروری و قابل توجه والدین و پسران و دختران این است که دیدن کامل ،به عنوان مرحله ی نهایی تصمیم و گزینش و بعد از تحقیق و مشورت صورت پذیرد تا مبادا از لحاظ روحی ،روانی و آبرویی به دختر و پسر آسیبی برسد.
مردی به امام ششم (ع)گفت:جایز است مرد موی سر و زیبایی های زنی را که می خواهد بگیرد،ببیند ؟حضرت فرمودند:اگربه قصد لذت نباشد ،اشکال ندارد.(7)درخبردیگری آمده که از حضرت سؤال شد :آیا جایز است زن بایستد تا مرد او را نظر کند؟فرمود :آری،بلکه پوشیدن لباس نازک هم در آن وقت مانعی ندارد.(8)
حقیقت فرزند زمان است.تأمل درامر ازدواج باعث روشن شدن حقایق بیشتر خواهد شد و از پشیمانی جلوگیری می کند.
3-1-2آگاهی ازخصوصیات همسران در توصیه های دینی
طبق روایات از حضرت رسول (ص)و اهل بیت طاهرین (ع)زیبایی مو(9)،بچه دار شدن ،مهربانی ،پاکدامنی ،عزیز بودن نزد فامیل و محترم بودن،تواضع،همسردوست بودن،با وقار بودن برای غیر،حرف شنوی ،در خلوت دراختیارهمسر بودن(10)،آسان گیری،نرم خویی(11)،دینداری(12)،دوشیزه بودن(13)،نیک رفتار و خوش اخلاقی(14)،خرسند بودن،حافظ آبرو در غیاب بودن(15)،زیبا و کم مهریه ترین بودن(16)،هرزه و بی بند و باروغیرمقید به مسائل دینی و اخلاقی نبودن(17)،داشتن روحیه ی سپاس گزاری و رضایت ،مقتصد و کم هزینه بودن(18)از خصوصیات همسر مناسب است.
حضرت امیر(ع)فرمودند:بهترین ویژگی های زنان در فضای زناشویی و شوهر داری بدترین صفات مرد است :کبر،ترس،بخل.اگر زن متکبر باشد،تسلیم غیرشوهر نمی شود.اگربخیل باشد،مال خود و شوهر را حفظ می کند .و اگر ترسو باشد،
ازپیش آمدی بیم ناک می شود و درصدد حفظ خود برمی آید و درنتیجه به دام دیگران نمی افتد.(19)
3-1-3تحقیق
1-محل کاربه صورت غیرمستقیم،با فرستادن پیکی عاقل،خیرخواه،امین و با تجربه
2-تحقیق مفصل ازمحل تحصیل،دانشگاه یا هرمؤسسه ی آموزشی دیگر
3-تحقیق ازخویشاوندان و دوستان نزدیک
4-تحقیق از همسایگان قبلی و فعلی
3-1-4انطباق گفتار وکردار فرد
مقایسه ی آنچه بیان کرده و آنچه توسط دیگران درمورد او گفته شده است ،روشی مهم وقابل تأمل است
3-1-5 مشاهده رفتارهای فرد دراجتماع به طرزی زیرکانه و آگاهانه
3-1-6 تحقیق درنوع شخصیت دوستان فرد
با توجه به تأثیرپذیری جوان از دوستان و سنخیت روحی افراد در استمرار دوستی ،این روش خوب و مفید محسوب می شود.
3-1-7 مشورت با والدین،بزرگان فهیم،مدرک،مجرب،مهذب و فاضل فامیل
3-1-8 مشورت با اهل فن وتخصص(اساتید دانشگاه و کارشناسان علوم رفتاری)
این روش یکی از بهترین و ضروری ترین روش هاست.
3-1-9 مراجعت به ضمیرباطن و قلب خویشتن(احساس خواستن و کشش عمیق روحی ،عاشقانه و آگاهانه)
3-1-10 آگاهی از خصوصیات و ویژگیهای طبیعی و روانی زن و مرد
دختران و پسران لازم است ازخصوصیات روانی و شخصیتی جنس مخالف ،یا روان شناسی زن و مرد،آگاه باشند تا درتطبیق آنچه هست با آنچه می پندارند باید باشد،دچارخطا نگردند و انتظارات خویش را با واقعیات منطبق سازند.
ادامه مطلب...

اشتباهات رایج در زمان خواستگاری

1- انکار و یا نادیده گرفتن اطلاعاتی که تاکنون از طرف مقابلتان کسب کرده اید و نشانه یک مشکل و یا رفتار نامناسب است.
2- تنها بروی جنبه های مثبت تمرکز کردن. عدم تمایل به شناخت ضعف ها، محدودیتها،جنبه های منفی و عادات ناپسند طرف مقابل. شما بایستی منصفانه جنبه های منفی و مثبت فرد مقابل خود را ببینید و مورد ارزیابی قرار دهید.
3- تصمیم گیری درباره اینکه فرد مقابلتان مناسب و درخور شماست یا خیر، هنگامی که دیوانه وار عاشق وی شده اید و یا در مراحل نخست رابطه بسر میبرید. هنگامی که شما دیوانه وار عاشق کسی هستید، از احساس خود لذت ببرید، اما محتاط باشید. در این وضعیت شما در یک حالت خلسه و سرخوشی شگفت انگیزی بسر میبرید و براحتی توسط احساسات خود گمراه میشوید. بنابراین در این مقطع و برهه حساس هیچگونه تصمیم مهمی اتخاذ نکنید. اجازه دهید این احساسات خوشایند فروکش کنند و سپس در مورد فرد مقابل و رابطه خود تصمیم نهایی را اتخاذ کنید.
4- نادیده گرفتن احساسات خودتان. چنانچه شما در کنار فرد مورد نظرتان احساس خوبی ندارید، از اینکه خودتان باشید بیم دارید، و یا قادر به صحبت کردن در مورد برخی مباحث خاص و یا مسایل حساس نیستید، از وی صرفنظر کنید و به جستجوی خود ادامه دهید. چنانچه به طرف مقابل خود اعتماد ندارید و یا هنوز بطور کامل مورد پذیرش وی قرار نگرفته اید، به فرد مقابل خود بعنوان یک شخص ویژه و مهم در زندگی خود ننگرید.
5- انتخاب فردی که نیاز به تغییر دارد. تصور کنید که قادرید وی را تغییر داده و به وی رفتار صحیح را بیاموزید، در زندگی هدایتش کنید و یا آنقدر دوستش دارید که قادرید از کاستی ها و عیوب وی چشم پوشی کرده و آنها را تحمل کنید.
6- انتخاب فردی که به شما نیاز دارد. فردی را برگزینید که شما را دوست دارد و تمایل دارد در کنار شما باشد. نه کسی که به شما محتاج است. چراکه ممکن است پس از برآورده شدن نیازش در آینده، دیگر خواهان شما نباشد.
7- همیشه مهربان و سازگار بودن، همواره به فکر خوشحال کردن و راضی نگه داشتن طرف مقابل بودن، انجام ندادن کاری که طرف مقابل را ناراحت کند. و یا تلاش فراوان برای آنکه طرف مقابل شما را دوست داشته باشد. رابطه باید برای هردوی شما مفید و موثر باشد. مسئولیت شکل دهی این رابطه مفید و موثر نیز به عهده هر دوی شماست.

ب- اشتباهات رایج قبل از ازدواج
ادامه مطلب...

آنچه را دوست پسندد، نیکوست
نویسنده:احمد حیدری
ازدواج راه صحیح و مشروع برآوردن نیاز جنسی و یافتن مونسی آرامش بخش است تا در کنار او از درد و غم زندگی راحت شوی و نفس، تازه کنی و نشاط یابی و دوباره سرزنده و شاداب به انجام وظیفه و ادامه زندگی رو آوری. طبیعی است که هر انسانی دوست دارد شریک زندگی و یاور او در ادامه راه و آرام بخش دردهای روحی و روانی اش، معیارهای اساسی را در حد کمال داشته باشد و از جمله این معیارهاست زیبایی، شرافت و اصالت خانوادگی و رفاه اقتصادی. طبیعی است که اگر انسانی بین دو فرد، بخواهد یکی را انتخاب کند، بیشتر به سوی آن می رود که حظ و بهره ی بیشتری از زیبایی داشته [بخصوص زیبایی صورت که تابلوی شناسایی فرد است] و خانواده ی او شناخته شده تر و دارای جایگاه اجتماعی بالاتر بوده و ثروتمندتر باشد در حالی که این ملاک ها گرچه ارزشمند و به جای خود لازم می باشند، ولی جایگاه آنها رتبه اول نیست وملاک های ایمانی و اخلاقی مقدم بر ملاک های زیبایی و اقتصادی و اجتماعی است. اگر همسر فرد، ایمان داشته باشد، عفت و حیا در او غالب باشد به حلال و حرام خدا احترام بگذارد و ...، زندگی با او بسیار دلچسب تر و آرامش بخش تر از همسری است که از زیبایی، امکانات اقتصادی یا مقام خانوادگی- اجتماعی بالایی برخوردار بوده ولی از لحاظ ایمان، تقوا، عفت و پاکدامنی پایین باشد.
در دستورهای دینی به ملاک های ایمانی و اخلاقی توصیه ی فروان تری شده و در درجه اول اهمیت فرض شده اند، به بعضی از این توصیه ها توجه کنید:
فعلیکم بذات الدین(1)؛ بر شما باد به ازدواج با فرد دیندار.
اما مجتبی (ع) به شخصی که در مورد ازدواج دادن دخترش با ایشان مشورت می کرد، فرمود:
او را به همسری فردی با تقوا درآور زیرا شوهر باتقوا و خداترس اگر زنش را دوست داشته باشد، او را گرامی می دارد و اگر از دست آن زن به خشم آید، بر او ظلم نخواهد کرد.(2)
قرآن می فرماید:

ادامه مطلب...

ازدواج و خانواده
بدون شک تعاملات درون خانواده یکی از مهمترین عوامل تامین کننده سلامت روانی فرد محسوب می گردد. در بررسی تعاملات درون خانواده روابط پدر و مادر با یکدیگر، روابط والدین با فرزندان و روابط فرزندان با یکدیگر مطرح می گردد و هر یک از این روابط به نوبه خود اثرات ویژه ای بر شخصیت، احترام به نفس و بهداشت روانی فرد دارد. در روابط درون خانواده فرزندان در درجه اول باید احساس مقبولیت بنمایند و بدانند از جانب والدینشان همانگونه که هستند پذیرفته شده می باشند نیازهای کودکان از جانب والدین به گونه ای باید ارضا گردد که به سیر تکامل روانی و جسمانی کودکان منجر شود. روابط درون خانواده چنانچه به نحوی باشد که منتج به اضطراب برای فرزندان گردد، امنیت روانی فرد را به خطر می اندازد. و این خود می تواند سرمنشا بسیاری از مشکلات روانی، رفتاری و شخصیتی برای آنها بشود، به طوریکه باید اشاره به این موضوع داشته باشیم که از لحاظ بهداشت روانی بیشتر جو روانی حاکم در خانواده و اثرات بالقوه آن مطرح است. در این رابطه می توان با ذکر مثالهایی مسئله را روشن تر بیان نمائیم . مثلا چنانچه روابط درون خانواده به خصوص روابط والدین با یکدیگر از عدم همبستگی و احترام متقابل برخوردار باشد، در فرزندان نیز یادگیریهای غلط به وجود می آید. و این خود به روابط اجتماعی او با دیگران لطمه وارد می سازد در خانواده هایی که روابط بر اساس مهار کردن هیجانات طبیعی انجام می پذیرد در سازگاری و تطابق اجتماعی فرد مشکلاتی ایجاد می شود. تحریک پذیری و هیجانات غیر عادی چنانچه در روابط درون خانوادگی وجود داشته باشد کودکان دچار ترس شده و رویه عقب نشینی را در ارتباطات اجتماعی خود با دیگران دارا می باشند. روابط درون خانوادگی چنانچه منتج به عدم ارضا نیازهای عاطفی فرزندان گردد خود موجب کاهش فعالیت های مفید و سازنده کودکان از جمله کاهش فعالیت های درسی خواهد گشت ارتباطاتی که کودکان را در بلا تصمیمی و بلاتکلیفی قرار می دهد و رفتار والدین برای آنها غیر قابل پیش بینی می گردد، موجب تشویق و اضطراب بالا در آنها میشود. در اختلافات والدین چنانچه کودکان حالت انتظار دعوا را تجربه نمایند یعنی هر روز پیش بینی نمایند که والدین خواهد داشت حالت انتظار کشیدن اتفاق بد در آنها به صورت عادت خواهد گشت و حالت انتظار اضطراب را به دنبال خواهد داشت. گذشته از روابط والدین بال یکدیگر رفتار و والدین با فرزندان نیز حائز اهمیت است که بهترین روش در این استوار است که خشم و تنبیه به مقدار کم و اعمال تشویق و محبت به مقدار زیاد و البته نه افراطی می تواند به عنوان بهترین روش ارتباطی با فرزندان به حساب آید.

روابط درون خانوادگی و بهداشت درونی

هوشنگ احمدی صوفیوند
خانواده عضو کوچک تشکیل دهنده جامعه است و خانواده تشکیل می شود از پدر و مادر و فرزند یا فرزندان که یا همه آنان پسر هستند و یا دختر و پسر، که درون خانه ای که مالکیتی است یا اجاره ای، کوچک یا بزرگ، تک واحدی و یا آپارتمان و یا در شهر و یا روستا که زندگی می کنند. پدر کار می کند و مادر خانه دار است و یا مادر هم کار میکند و هم خانه داری ، بچه ها یا تحصیل می کنند یا هنوز بزرگ نشده اند به تربیت و مراقبت نیاز دارند. در بهداشت روانی یعنی روان خوب یعنی داشتن یک روحیه خوب برای زندگی، معاشرت، کار و تربیت کردن فرزند و یا فرزندان واکسیناسیون شدن شخصیتی که از نظر روانی در مقابل بیماریهای اجتماعی از سوی اعضای بزرگ خانواده یعنی پدر و مادر به فرزندان کرده اند. فرزندان وقتی از سوی پدر و مادران از همان آغاز کودکی از نظر بهداشت روانی مورد توجه قرار گرفته باشند. بیماریها و مشکلات خارج از خانه نمی تواند بر شخصیت و سلامتی روح و روان آنان اثر گذارباشد. حالا این واکسیناسیون چگونه پدر و مادر و یا مادران به فرزند و یا فرزندان و با پدر به مادر فرزندان و یا پدر به مادر فرزندان و یا مادر به پدر فرزندان می کنند اهمیت دارد، همان توجه احساسی و عاطفی است توجه راهنمایی های روشنگرانه است. مراقبت های انسانی به یکدیگراست. و این ضمان حفظ روابط درون خانوادگی جامعه ها است. اما حقیقت باید گفت که بهداشت روانی در جایگاه روانی در جایگاه تربیت و مراقبت پدر و مادران به فرزندان خود وجود ندارد و یا اگر وجود داشته باشد رعایت نمی شود. پدر و مادران به تغییرهای جسمانی فرزندان خود حساسیت نشان می دهند و یا پدر به مادر فرزندان و یا مادر به پدر فرزندان، که به طور مثال دل درد، فشارخون، سرماخوردگی، بریدگی دست و پاها، بیماری چشمان و غیره اما به تغییرهای روانی فرزندان خود حساسیت نشان نمی دهند. به طور مثال افسردگی، پرخاشگری، گوشه گیری و غیره... نبود این وسله مهم در ارتباط ( بهداشت روانی) در رابطه درون خانوادگی سبب می شود که میان روابط اعضای خانواده فاصله ایجاد شود، فاصله ای که از خانه شروع و سپس به جامعه کشیده می شود که مانند مسائل مشکل ساز و دردسرآفرین که چه در گذشته و چه در حال جامعه با آن دست به گریبان است و همان ناسازگاریهای اجتماعی و از نظر روانی فرد با فرد و یا اعضای خانواده جامعه است .
ادامه مطلب...

راههای گزینش همسر
راه اول: مشورت

ارزش و اهمیت «مشورت»، برای عموم مردم، روشن است. پس لزومی ندارد که در اینجا وارد بحث آن شویم؛ بلکه آنچه در اینجا ضرورت دارد، بیان «چگونگی مشورت، در انتخاب همسر» است.

راهنمای دانا

بر هر انسانی لازم است که یک «راهنمای دانا» برگزیند و در همه ی امور مهم زندگی اش، با او مشورت کند؛ هرچند که برای یافتن چنین راهنمایی، لازم باشد زحمتهایی را تحمل کند. زیرا «راهنما» در زندگی انسان، تأثیر بسزایی دارد.
تکیه به رأی خود و مشورت نکردن، برای نوجوانان خطرناک است؛ خصوصا در مسأله ی «انتخاب همسر» و ممکن است پشیمانیهای غیر قابل جبرانی به بار آورد.
خداوند در توصیف مؤمنان می فرماید: آنان اهل مشورتند، «و أمرهم شوری بینهم (1) و چه امری مهمتر از انتخاب همسر؟!»
پس، در همه ی مراحل ازدواج و تشکیل زندگی مشترک، باید با این «راهنمای دانا» مشورت کرد و مسائل را «گام به گام» با او در میان گذارد.

صفات مشاور

با هر کسی نمی توان مشورت کرد؛ زیرا اگر «مشاور»، ویژگیهای «مشاوره» را نداشه باشد، «مشورت کننده» را گمراه می کند. در نتیجه: زیانش بیش از سودتش می شود.
اینک صفات مشاور:
1- تدین: به انسان بی دین، نمی شود اعتماد کرد. انسان متدین، علاوه بر اینکه مورد اعتماد است، قضایا را از دیدگاه اسلام می نگرد و مطابق معیارهای اسلامی نظر می دهد.
2- عقل وفهم.
3- نسبت به مسائل انتخاب همسر و ازدواج، آگاهی کافی داشته باشد.
4- حریت رأی. رأی و عقیده ی خود را آزادانه و بدون ترس و مصلحت اندیشی غلط، بیان کند. انسانی که «آزادی رأی» نداشته باشد، ممکن است مصلحتهایی را در نظر بگیرد که به زیان مشورت کننده تمام شود.
5- دلسوز و خیرخواه.
6- امین و راز دار باشد.
و...
پدران و مادران، می توانند نقش مهمی در این باره داشته باشند و مشاوران دلسوز و خیرخواهی برای جوانان باشند و نظرات و تجربیات خود را در اختیار فرزندانشان قرار دهند؛ اما نظراتشان را بر آنان تحمیل نکنند.
ادامه مطلب...

پیش نیازهای خواستگاری
دوستان عزیز، ما سعی داریم در این مقاله شما دختر و پسر های جوان را با مهارت ها و اصول پیش از ازدواج و مراسم خواستگاری آشنا کنیم. بنابراین با ما همراه باشید.
مهارت در خود آگاهی: خود آگاهی موجب شناخت نیازهای افراد و یافتن راه مناسب برای مواجهه با آنها می شود . و همچنین اهداف زندگی را مشخص تر و واقع بینانه تر می کند. خود آگاهی فرآیند سالم هویت یابی را برای انسان آسانتر ساخته ، به زندگی او آرامش می دهد و احساس رضایتمندی را رونق می بخشد . خود آگاهی تضمین کننده استحکام وجودی فرد در هنگام بزرگسالی است و باعث پرورش روابط زن و مرد در رویارویی با مشکلات و حل مناسب آن هاست. خود آگاهی شناخت احساسات، اهداف و برنامه های زندگی ، تفریحات و سرگرمی ها ، توانایی ها ، ضعف ها، ارزشها ، مسئولیت ها، شناخت فرهنگ، مذهب ، علائق، آرزوها، و استعدادها را به دنبال دارد. کشف و درک شناخت و مهارتها و توانایی های خود به این دلیل مهم است که: فرد قبل از ازدواج بداند چه هدفی دارد و براساس هدف اصلی زندگی اش برنامه ریزی کند.
آگاهی از خود و خصوصیات خویش به انسان کمک می کند با توانایی ها ، ضعفها ، و سایر خصوصیات خود آشنا شود . و همچنین در صورت برخورد با مشکلات طرف مقابل و تشکیل زندگی مشترک بهتر و عمیق تر با مسائل روبرو شود.
شناخت تفاوتهای زن ومرد : تفاوتهای میان زن ومرد تفاوتهای عمده ای است . برخی از این تفاوتها ریشه در عوامل فیزیولوژیکی و زیستی و بعضی نشأت گرفته از عوامل اجتماعی و فرهنگی دارد و باید در ازدواج و زندگی مشترک به آن توجه کرد. ازجمله:
1- برای مردان استقلال اهمیت بسیاری دارد: آنها می خواهند در مورد مسائل مالی، معاملات و سایر موارد مشابه مستقل باشند . مخالفت و عدم توجه افراد به این نکته می تواند مشکلات و موانعی را در زندگی مشترک ایجاد کند زیرا مرد تصور می کند که به استقلالش لطمه خورده است.

ادامه مطلب...

نگاهی به اهداف و آثار ازدواج در قرآن

نویسنده:مصطفی اسدی
منبع:روزنامه کیهان

اشاره
یکی از بناهای پراهمیت اجتماع، ازدواج و تشکیل خانواده است در این واحد اولیه اجتماعی سنگ بنای تعلیم و تربیت نهاده می شود و انسان در عرصه ازدواج به آرامش و تکامل می رسد.
در این مقاله سعی شده است که با نگاهی اجمالی به اهداف و آثار ازدواج ازنظر قرآن کریم به تبیین اهمیت این سنت حسنه پرداخته شود. مطلب را با هم ازنظر می گذرانیم:

مفهوم ازدواج
ازدواج، در عرف و شرع، پیمان زناشویی است که براساس آن، برای مرد و زن در برابر هم، تعهدات اخلاقی و حقوقی پدید می آید که سرپیچی (از بسیاری) از آن ها، عقوبت و کیفر درپی خواهد داشت.در هر آیینی، ازدواج با قوانین و مقررات ویژه ای صورت می گیرد و اسلام به آداب و رسوم دیگر اقوام احترام گذاشته است: «لکل قوم نکاح» از پیمان زناشویی در قرآن به «نکاح» نیز تعبیر شده، و به دو معنا به کار رفته است: .1 آمیزش جنسی (بقره/ 230؛ نساء/6).2 عقد ازدواج (نور/32)

اهداف و آثار ازدواج
v حکمت ها و آثار مهمی بر ازدواج ترتب دارد، و قرآن در آیاتی به آن ها پرداخته است. در برخی موارد، هرچند زن و مرد با یکدیگر زندگی می کنند، اهدافی که باید در زندگی آنان حاکم باشد، از میان می رود و دوطرف بدون آن که بهره ای از زندگی مشترک ببرند، با یکدیگر زندگی می کنند برخی گفته اند: هرجا نشانه های الفت و حکمت های زوجیت چه در دنیا و چه در آخرت برقرار باشد، قرآن واژه زوجیت را به کار برده است. (روم/ 21/ فرقان/74؛ زخرف/70؛ بقره/25؛ یس/56)، و هرگاه جای این نشانه ها و حکمت ها را بغض و خیانت یا تفاوت عقیده زن و مرد با یکدیگر پر می کند، قرآن از کلمه «امرأه» استفاده کرده است) یوسف/30؛ تحریم/10و 11)، همچنین آن جا که حکمت زوجیت (بقای نسل انسان) از میان برداشته می شود، باز قرآن واژه «امرأه» را به کار برده است (ذاریات/25؛ مریم 4/ و 5؛ آل عمران/40)؛ بدین سبب دوباره وقتی این حکمت سربرمی آورد و ثمره زوجیت به بار می نشیند، باز قرآن تعبیر را عوض کرده کلمه «زوج» را به کار می برد. در آیه 40 آل عمران، زکریا به خدا خطاب می کند که همسرم نازا است: «و امرأتی عاقر»؛ ولی وقتی دعای او اجابت می شود، قرآن می فرماید: «واصلحنا له زوجه»
1-حفظ انساب: ازدواج و رعایت مقررات آن، نسب را حفظ می کند. در اسلام، حفظ نسب، پایه احکام و حقوق فراوانی است. بعضی از احکام فقهی، بر شناخت رابطه فرزند با پدر و مادر یا بر شناخت نسبت های فامیلی دیگر، مبتنی است. تبعیت فرزند از پدر و مادر در کفر و اسلام، در طهارت و نجاست، در بردگی و حریت، ربابین پدر و فرزند، قصاص نشدن پدر به قتل فرزند، مقبول نبودن شهادت پسر بر ضد پدر، وجوب قضای نمازهای میت بر پسر بزرگ تر، مسائل ارث، ولایت پدر و جد، حقوق طرفینی مانند حق حضانت و نفقات، عقوق والدین و اطاعت از آن ها و مسائل اخلاقی مانند صله رحم، هبه به اقارب، عقیقه فرزند و مسائل فراوان دیگری، بر حفظ انساب متوقف است. و از این جا به اهمیت ازدواج و مراعات حدود آن نیز پی می بریم. حفظ نسب،حکمت عده زن بین دو ازدواج شمرده شده است. انتظار زن برای ازدواج دوباره پس از وفات شوهر به مدت چهار ماه و ده روز (بقره/ 234)، عده زن به مدت سه دوره پاکی پس از طلاق (بقره/ 228) و انتظار زن باردار برای ازدواج مجدد تا هنگام وضع حمل (طلاق/4 (همه این مقررات گویای اهمیت حفظ نسب است. حرمت ازدواج با زن شوهردار (نساء/ 24)، و حرمت زنا (اسراء/32) نیز برپایه حکمت حفظ نسب قرار داده شده است.
2-برخورداری از سکون و آرامش: نیاز روح به کانون آرامش، با اهمیت تر از نیاز جنسی است. همسر شایسته در پیش آمدهای زندگی، راه وصول به آرامش و سعادت را نزدیک می کند»: و من ایته أن خلق لکم من أنفسکم أزوجا لتسکنوا الیها...»، «...وجعل منها زوجها لیسکن الیها»...
برخی مفسران، مقصود از لباس را در آیه 187 بقره، سکون و آرامش دانسته اند؛ همان گونه که خدا شب را لباس (مایه آرامش و سکون) دانسته:«و جعلنا الیل لباس لکم و انتم لباس لهن» نیز به سکون و آرامشی که با همسر حاصل می شود، اشاره خواهد داشت.

ادامه مطلب...

زمانی برای خوشبختی
نویسنده:خجسته ناطق
منبع:روزنامه قدس

اگر قصد ازدواج دارید به این نکات توجه کنیددر انتخاب همسر، تشابهات خانوادگی را مراعات کنید. بهتر است فرزندان اشخاص ثروتمند با یکدیگر ازدواج کنند و خانواده های متوسط نیز با یکدیگر پیوند زناشویی ببندند. برای ازدواج، سلامت و دوام هر چه بیشتر کانون خانواده را معیار و موردنظر قرار دهید. بهترین توصیه این است که سطح اقتصادی و رفاه خانوادگی یک زوج نزدیک به یکدیگر باشد.
 شرایط سنی
هرگز نباید سن دختر بیشتر از سن پسر باشد. روان شناسان معتقدند خانمها باید سن کمتری داشته باشند، زیرا زنها زودتر از مردها به سن فرسودگی می رسند ضمن اینکه زودتر از آقایان مراحل بلوغ را آغاز می کنند و به پایان می رسانند. فاصله سنی 15 تا 29 سال بین زن و مرد هم مجاز نیست. گرچه امروز برای زنان و مردان تحصیلات دانشگاهی لازم شناخته می شود اما در کشور ما بهتر است سطح تحصیلات آقایان بالاتر از خانمها باشد.
 

تشابه فرهنگی
دو خانواده از دیدگاه فرهنگی باید با یکدیگر مشابه باشند. یک خانواده اصیل با آداب و رسوم نمی تواند با خانواده ای بی قید و دارای حداقل سطح آداب و رسوم، زندگی خوبی داشته باشد.
 

اشتراک مذهبی
دو خانواده مذهبی به راحتی با هم معاشرت می کنند. بهتر است که اشتراک مذهبی خانواده ها در امر ازدواج در نظر گرفته شود. در نگاه اول شاید مذهب یک امر فردی به نظر برسد و شاید جوانان ما نتوانند لزوم مراعات یگانگی مذهبی را بپذیرند، اما حقیقت این است که مذهب، فرهنگ خاصی به مؤمن خود می دهد که او را از دیگران متمایز می کند.
  ادامه مطلب...